دوشنبه ۰۷ اسفند ۱۴۰۲

آئین طلب باران در اوز و رفتن به قبله دعا (کِبلَی دُعا)

 

 

 

 

مرضیه بازرگانی

اوز در منطقه خشک و کم‌آب قرار دارد و همیشه مشکل کم‌آبی و بی‌آبی، دغدغه مردم بوده است. در گذشته اگر در اوز باران نمی‌بارید و مردم از بی‌آبی به‌تنگ می‌آمدند، برای طلب باران به کِبلَی‌ دُعا(قبله دعا) می‌رفتند. از قبل، سه روز، روزه می‌گرفتند و روز آخر، نماز باران(نماز استسقا) می‌خواندند.

اجرای مراسم طلبِ باران بدین‌صورت بود که همه روزه‌داران در یک روز معین، پس از نماز عصر، با لباس کار(که حالت تکبر و خودبزرگ‌بینی نداشته و با دلِ خالص‌تری دعا کنند)، نه با لباس فاخر، لَردِ مُصَلّی جمع می‌شدند. کودکان، سالمندان و چیزهایی که نشان‌دهنده خشکسالی بود، مانند گوسفندان لاغر، مشک و کوزه بی‌آب و… را با خود به مراسم طلب باران می‌بردند، تا رحمت پروردگار، شامل حال آنان گردد.

در لَردِ مُصّلی چند‌پله وجود داشت که به‌عنوان منبر از آن استفاده می‌شد. برای مفروش‌کردن آن محوطه از زیلوهای مساجد استفاده می‌شد.پس از ادای نماز، مرحوم حاج‌شیخ‌محمد فقیهی، امام جمعه اسبق اوز، عبای خودرا وارونه می‌پوشید، به نشانه این‌که خداوند حال‌واحوال بندگانش را به‌علت نباریدن باران و مشکلات پیش آمده، متحول گرداند و به طرف خوبی و بهبودی ببرد. سپس بالای منبر رو به قبله قرار می‌گرفت و برای طلب باران با حالت تضرع، دست به‌دعا برداشته و از خداوند، طلبِ باران می‌کرد.

در زمان خشکسالی گروهی از مردان و پسران نوجوان، با در دست داشتن عَلَم که چندین تکه‌پارچه به آن آویزان کرده بودند و قُبه‌ای فلزی بر سرِ چوب آن قرار داشت، شب‌هنگام به درِ خانه‌ها می‌رفتند و با صدای بلند اشعار «الله‌ بِدِه بارو» می‌خواندند، هر خانواده برای سهیم‌شدن در این کار خیر، نسبت به وسع خود، مقداری
گندم، جو، یا وجه نقد به آنان تحویل می‌داد. خواندن «الله بده بارو»، چندین شب در محله‌های شهر ادامه داشت. بانوان گندم و جو جمع‌آوری‌شده را تمیزکرده و برای تهیه بلغور، آن‌را آسیاب می‌کردند. خرید و تمیز کردن کله‌پاچه به‌عهده آقایان بود. شب همه دست‌ به‌دست هم داده و در کنار پیرِ اولَل‌لا ( اولیا الله )، شُلَیِ پیر را می‌پختند، صبح زود آش آماده بود و هر کس ظرفی با خود برده و سهمی دریافت می‌کرد. برای کسانی‌که با خبر نمی‌شدند و یا خانه‌های‌شان دور بود، پاتیلی پر از آش را با کَندَر با خود به درِ خانه‌ها برده و بین مردم توزیع می‌کردند.

دعای طلب باران توسط مرحوم شیخ محمد فقیهی امام جمعه اسبق اوز در لرد(میدان) مصلی اوز در ده ها سال قبل با حضور انبوه نماز گزاران 

 

الله بده بارو

الله بده بارو/ الله بِدِه بارو
شو بارو و روز بارو/ الله بده بارو
اُز دستِ گنه‌کارو/ الله بده بارو
یَگ ما گانام اُم‌کِشتِه/الله بده بارو
اَحمَتَک شُ‌پا مِستِه/الله بده بارو
اُز دست گُنه‌کارو/ الله بده بارو
…………………..
رفتم به سِیلِ صحرا/ یا‌ربّ بده تو بارو
دیدم سواری پیدا/ یا‌ربّ بده تو بارو
گفتم سوار که آید/ یا‌ربّ بده تو بارو
گفتا سوار پُر غَزَل / یا‌ربّ بده تو بارو
گفتم چه داری در بَغَل/ یا‌ربّ بده تو بارو
گفتا کتابِ پُر غَزَل/ یا‌ربّ بده تو بارو
گفتم بخوان تا بشنوم/ یا‌ربّ بده تو بارو
…………………
شتر به این بلندی/ یاربّ بده تو بارو
اُفتاده درغَلَندی/ یاربّ بده تو بارو
آهوی دشت و صحرا / یاربّ بده تو بارو
اُفتاده بَر سَرِ راه / یاربّ بده تو بارو
گندم به این گرانی/ یاربّ بده تو بارو
کِیمَتِ زَفَرونی / یاربّ بده تو بارو
گاوِ نرِ پسِ چاه / یاربّ بده تو بارو
اُز دستِ وَکَّیی کاه / یاربّ بده تو بارو
اِ گاوِ زرد ِمَدَیِه / یاربّ بده تو بارو
سر بر زمین نهاده / یاربّ بده تو بارو
گانام مَنی دوتا بو / یاربّ بده تو بارو
زِنَه اُز شو جُدا بو / یاربّ بده تو بارو
ابرِ سیاهِ غُرّون / یاربّ بده تو بارو
کشیده رو به تهرون/ یاربّ بده توبارو

اَبرِ سَفیدِ چُن پامَه/یارب بده تو بارو
یگ تَکَوای شُز چَش نِمَه/یارب بده تو بارو

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین نظرات
  • پاسخ به اوزی ساکن شیراز: “ اکثریت مطلق گویشوران این زبان، آن را زبان اچمی می‌نامند. “ بر پایه ای چه مدرکی ؟ در مورد زبان و یا گویش اوزی و زبان بیشتر مردم جنوب استان پارس...
    احمد ز اوزی در مطلب: با نویسندگان اوز (۲) – عبدالله خضری
  • پاسداری از زبان مادری از اهم ضروریات است. آفرین، کار شایسته‌ای انجام داده‌اند...
    اوزی در مطلب: مراسم گرامیداشت روز جهانی زبان مادری در موزه مردم شناسی اوز برگزار شد
  • .در پاسخ به آقای عبدالله خضری: آیا مدرکی دارید یا افرادی را که با شما مخالف هستند متهم می کنید؟ در هر صورت ، مردم حق دارند مطالب پروژه ها، کتاب ها و مقالات منتشر شده برای...
    احمد ز اوزی در مطلب: با نویسندگان اوز (۲) – عبدالله خضری
  • در جواب آقای احمد ز اوزی اکثریت مطلق گویشوران این زبان، آن را زبان اچمی می‌نامند. تلاش شما برای تحمیل نام لارستانی به این زبان نتیجه‌ای در بر ندارد....
    اوزی ساکن شیراز در مطلب: با نویسندگان اوز (۲) – عبدالله خضری
  • ما و‌ بیشتر مردم جنوب پارس و هرمزگان ایرانی هستیم و گویش زبان محلی ما و بیشتر مردم جنوب استان پارس و استان هرمزگان یکی از شاخه های زبان پارسی میانه یا زبان پارسی پهلوی اس...
    احمد ز اوزی در مطلب: با نویسندگان اوز (۲) – عبدالله خضری
  • اینشالله که مسولین. اوز مطالبات مردم. اوز. را برای. ارتقا. وتجهیز. اداره میراث فرهنگی. مطرح. کرده باشند تا این. ملاقات مدیر کل. نتیجه ای برای. شهرستان. اوز. داشته باشد...
    مطالبه اوز. از مدیرکل میراث فرهنگی. فارس در مطلب: بازدید مدیر کل میراث فرهنگی فارس و هیئت همراه از موزه مردم شناسی شهرستان اوز
  • بسیاری از کامنت‌ها در مخالفت با نام زبان اچمی را لاری‌ها در پوشش نام اوزی می‌نویسند. این را به طور کلی می‌گویم و منظورم به صورت خاص شخص شما نیست، شاید شما لاری نباشید. از...
    عبدالله خضری در مطلب: با نویسندگان اوز (۲) – عبدالله خضری
  •  آقای خضری: درود. در پاسخ به پیشنهادات شما مبنی بر پذیرش نتیجه تحقیقات آقای موسوی، متأسفانه ، ما چون دسترسی به اطلاعات ذکر شده زیر را نداریم، نمی توانیم نتایج ایشان را ب...
    احمد ز اوزی در مطلب: با نویسندگان اوز (۲) – عبدالله خضری
  • کتاب "درآمدی بر ۶۰ گویش زبان اچمی و بررسی منتخبی از پارامترهای رده شناختی در زبان اچمی" را من مطالعه کرده ام این کتاب حاصل سال‌ها پژوهش علمی و همه جانبه است که توسط سید ق...
    عبدالله خضری در مطلب: با نویسندگان اوز (۲) – عبدالله خضری
  • این واژه. زبان اچمی چند. سالی. است که توسط. جمعی افراد که در شهرهای مجاور لار وبخصوص در گراش هستند. باب. شده. است وکم ویا بیش دربین. کسانی که از نظر. اقتدار سیاسی شهر. لا...
    قابل توجه آقای عبدالله خضری در مطلب: با نویسندگان اوز (۲) – عبدالله خضری