سیلوانا سلمانپور متولد ۲۴ بهمن ماه ۱۳۳۵ خورشیدی برابر با ۱۳ فوریه ۱۹۵۷ میلادی در شهرستان “اوز” فارس در خانوادهای اهل شعر و کتاب است که از سال ۱۹۸۷ میلادی در دبی سکونت دارد.
کودکی را در شیراز گذراند و در ۶ سالگی به زادگاه خود اوز بازگشت. تا کلاس دهم در دبیرستان هوشیار اوز و دو سال آخر را در دبیرستان عشایری شیراز گذراند و در سال ۱۳۵۴ به دانشگاه (ملی) شهید بهشتی تهران راه یافت و در رشته اقتصاد و علوم سیاسی فارغالتحصیل گردید. بعدها در مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی پذیرفته شد اما به اتمام نرساند.
او از ابتدای تحصیل تا انتهای آن در تمام امور هنری از قبیل دکلمه، تئاتر و موسیقی شرکت داشته است.
در سال ۱۳۶۰ خورشیدی در شیراز با مهندس احمد فصیحنیا ازدواج کرد و دارای سه فرزند موفق به نامهای یاشار، صدف و ستاره است.
در سال ۱۳۶۶ برابر با ۱۹۸۷ میلادی همراه با خانواده خود به دبی مهاجرت کرد و تا امروز در آن شهر به زندگی و فعالیتهای گوناگون فرهنگی، ادبی و اجتماعی خود ادامه میدهد.
در پی آشنایی با “عبداللطیف زبیدی” شاعر و طنزپرداز اهل تونس و مسلط به زبان و ادبیات فارسی و موسیقی ایرانی، در سال ۱۹۹۱ میلادی ۴ شعر او به زبان عربی ترجمه و در پرتیراژترین روزنامه امارات متحده عربی به نام “الخلیج” به چاپ رسید و مورد توجه بسیار قرار گرفت.
اولین شب شعر و سخنرانی او تحت عنوان “سیر تحول ادبی در ایران از نیما تا امروز” در کانون نویسندگان امارات در شهر شارجه در فوریه سال ۱۹۹۲ میلادی برگزار شد که با استقبال گرم اهالی شعر و ادب عرب و انعکاس بسیار گسترده در رسانههای گوناگون امارت روبرو شد.
از آن پس با دعوت از طرف محافل و مراکز فرهنگی ادبی مختلف به معرفی شعر و زبان و ادبیات فارسی و نقش زنان ایران در جامعه پرداخت.
از این برنامهها، آرشیو پرباری موجود است.
از سال ۲۰۱۳ میلادی تاکنون سالانه در برگزاری جشنواره بینالمللی شعر به نام “قلب شاعری” یا “Poetic Heart” همکاری مستمر داشته و به عنوان تنها نماینده زبان فارسی مشارکت دارد.
وی از ابتدای ورود به دبی در جستجوی محافل و مراکز فرهنگی فارسی بود اما متأسفانه هیچ نیافت! از این روی به تلاش در تشکیل یک انجمن ادبی فارسی پرداخت. گرچه از سال ۱۹۹۰ میلادی هر چهارشنبه شب در منزل شخصی و با حضور استاد عبداللطیف زبیدی و بانو ناهید پاکدل شاعر شیرازی ساکن دبی در آن دوران؛ نشستهای ادبی ۳ نفره برگزار میکردند اما پس از ۶ سال پیگیری، موفق شد در اوایل سال ۱۹۹۳ میلادی اولین و تنها انجمن ادبی پارسی زبانان را در دبی تشکیل دهد که با گذر از فراز و نشیبهای بسیار و با عشق و استقامتی چشمگیر، همچنان به کار خود ادامه میدهد.
نشستهای انجمن ادبی حافظ-دبی، سالها هر چهارشنبه شب بهصورت هفتگی و در حال حاضر بهصورت ماهانه برگزار میگردد. برگزاری شبهای شعر عمومی به زبان فارسی و شبهای شعر عمومی به گویشهای مختلف، بزرگداشت قلههای شعر و ادب پارسی و یا جشنها و آیینهای تاریخ کهنسال ما از دیگر برنامههای این انجمن است.
انجمن ادبی حافظ-دبی اکنون نیمه دوم سی و سومین سال فعالیت خود را میگذراند و از نامی بلند و اعتبار بسیار برخوردار است. از مهمترین اهداف این انجمن، حفظ و نگهداری زبان فارسی، هویت ملی و ترویج زبان و ادبیات فارسی بهویژه شعر کهن و معاصر فارسی در میان ایرانیان ساکن امارات و رشد و پرورش استعدادهای جوان در این زمینهها و رساندن آنان به خودباوری است.
مشارکت در فعالیتهای کانون فرهنگی دوستداران ایرانیکا برای معرفی و تداوم چاپ این دانشنامه سترگ از ابتدا تا توقف فعالیت این گروه (از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲ میلادی) از دیگر تلاشهای فرهنگی اوست.
تهیه و اجرای برنامه زنده “شبهای شعر و ادبیات” رادیو (DUBAI EYE) به زبان فارسی و معرفی شاعران و نویسندگان برجسته ایران و شاعران ساکن امارات و بخشی از برنامه به زبان لارستانی و معرفی شعر و شاعران مناطق مختلف لارستان در سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ میلادی از دیگر فعالیتهای بیسابقه اوست که مورد استقبال فراوان قرار میگرفت.
از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۳ اداره یک شرکت چاپ و نشر و توزیع در دبی را به عهده داشت که اولین روزنامه سه زبانه فارسی و انگلیسی و عربی به نام “سیاحت و تجارت” را منتشر میکردند که در ایران و سرتاسر امارات بهصورت بسیار گسترده توزیع میشد. مدیریت تحریریه بخش فرهنگی ادبی و اخبار امارات نیز به عهده او بود.
سیلوانا با معرفی فعالیتهای فرهنگی و شعر و شاعران ایرانی بهویژه ایرانیان ساکن امارات و ترجمه آثار شاعران و نویسندگان اماراتی یا سایر ملیتهای ساکن امارات در برقراری نزدیکی دلها و استحکام پیوند دوستی میان ملتها و آشنایی با فرهنگ و ادب آنان نقش بسیار تاثیرگذاری داشت. این شرکت به همت “غلامحسین واحدیپور تبریزی” صاحبامتیاز و مدیرمسئول فرهیخته نشریات خبر تاسیس شده بود.
“سیاحت و تجارت” که در ایران و امارات توزیع میشد بهصورت پلی فرهنگی میان دو کشور عمل میکرد.
او در همایشهای بینالمللی و کنفرانسها و کنگرههای بسیاری در ایران و سایر کشورها شرکت کرده است از جمله در ایران؛ ششمین همایش بینالمللی استادان زبان فارسی در تهران، همایش بینالمللی فارسشناسی و بزرگداشت سعدی در شیراز، همایش بینالمللی زبانشناسی و مردمشناسی لارستان کهن در لارستان، بزرگداشت “پرفسور عبدالمجید ارفعی” در دانشگاه پیام نور اوز، همایش خیّرین دانشگاهساز در اصفهان و بارها در همایش خیّرین مدرسهساز در شیراز.
همچنین کنگرهها یا کنفرانسهایی در کانون نویسندگان امارات در شارجه و ابوظبی بارها، سازمان زنان شارجه بارها، مرکز فرهنگی هند در شارجه، شبهای بینالمللی شعر در دبی سالانه، مرکز شرقشناسی مسکو در روسیه، دانشگاه مسکو در روسیه، آکادمی زبان و فرهنگ در مسکو روسیه و دانشگاه متروپولیتن در تورنتو کانادا.
او ۶ مقاله در زمینه زبانشناسی و مردمشناسی در روسیه ارائه داده است که ۳ مقاله آن در دو کتاب مرکز شرقشناسی روسیه به چاپ رسیده است.
در نشریات و کتابهای بسیاری از کشورها گزارش و مقاله و مصاحبه و شعر او به چاپ رسیده است از جمله ایران، امارات، هند، آمریکا، کانادا، استرالیا، فرانسه، روسیه و تاجیکستان.
“پرفسور النا مولچانوا” زبانشناس مشهور روسیه و رئیس آکادمی زبانهای ایرانی در مسکو، در یکی از همایشها در دانشگاه تهران سخنرانی خود را به شعر و فعالیتهای سیلوانا سلمانپور اختصاص داده بود و “دکتر امین مقدم” استاد پژوهشگر ایرانی فارغالتحصیل از دانشگاه لیون فرانسه و در حال حاضر استاد پژوهشگر در دانشگاه متروپولیتن تورنتو در کانادا هستند و متخصص مطالعات مهاجرت و مطالعات فرهنگی میباشند. ایشان در کنفرانسی علمی-پژوهشی که با همکاری مرکز ایرانشناسی پاریس در دانشکده شرقشناسی و مطالعات خاورمیانه در نوامبر ۲۰۲۱ برگزار شد، سخنرانی و حاصل تحقیقات خود را تحت عنوان “زندگی و فعالیتهای سیلوانا سلمانپور نمونه بارز تئوری چرخش فرهنگی” ارائه دادند و پس از آن در کنفرانسی دیگر نیز همان مطالب را در دانشگاه رابینستون آمریکا در سال ۲۰۲۲ بیان داشتند.
زمینه دیگر فعالیتهای سیلوانا سلمانپور مشارکت در امور نیکوکاری، ساخت مدارس و دانشگاه و بیمارستان و مراکز درمانی در مناطق محروم ایران، حمایت از دانشجویان و بیماران صعبالعلاج نیازمند و اهدای کتاب به کتابخانههای عمومی است.
او توانسته است با استفاده از شعر و ادبیات و قدرت بیان شیوا و صریح و صادقانه خود، در افزایش انگیزه و جلب نظر نیکوکاران به کمبودها و نیازهای بنیادی و در نهایت جذب کمک بیشتر،
دستاوردهای چشمگیری داشته باشد و خود نیز در جامعه مورد اعتماد و اعتبار بسیار قرار گیرد.
او بنیانگذار انجمن ادبی حافظ-دبی، عضو هیئتامنای دانشگاه خیّرساز پیام نور مرکز اوز و بیمارستان خیّرساز “امیدوار” در اوز و مجمع خیّرین مدرسهساز ایران است.
او تا کنون ۳۱ جایزه و لوح تقدیر از دانشگاهها و موسسات فرهنگی ادبی و اجتماعی ایران و کشورهای دیگر دریافت کرده است.
برخی از شعرهای ایشان به زبانهای عربی، انگلیسی، فرانسوی و هندی ترجمه شده است.
از او تا کنون ۸ مجموعه شعر به چاپ رسیده است و ۳ کتاب دیگر در دست چاپ دارد.
او پدر را که همواره هدیههایش کتاب بود باعث عشق به کتاب و مادر را که در پنج سالگی به کلاس حفظ دیوان حافظ، فرستاده شده بود و همواره پندها و شماتتها و درد دلها را با غزل یا بیتی از حافظ برای فرزندانش بیان میکرد، باعث نهادینه شدن عشق به شعر در دل و جان خود میداند.
در سال ۲۰۱۳ میلادی از طرف زنان فارس ساکن امارات، مراسم نکوداشت او با حضور بیش از ۳۰۰ نفر از یاران و همراهان و شاعران ایرانی و خارجی با شکوه هرچه تمامتر برگزار شد.
همچنین در همان سال از طرف رایزنی فرهنگی ایران در مراسمی با حضور جمع کثیری از ایرانیان بهعنوان چهره برتر فرهنگی ادبی ایرانیان ساکن امارات برگزیده شد.
او برجستهترین چهره فرهنگی ایرانیان ساکن امارات است که طی ۳۸ سال زندگی در آن کشور توانسته است چراغ زبان و فرهنگ و ادب فارسی را روشن نگه دارد و یاریرسان بسیاری از جوانان و اعضای انجمن ادبی حافظ-دبی در این راه باشد.
آثار سیلوانا سلمانپور عبارتند از:
۱-بر بلندای خیال
۲-نبض برگ
۳-آواز روشن
۴-سرود دشت زلاوز
۵-امواج
شاعر: دکتر شهاب غانم
مترجم: سیلوانا سلمانپور
۶-سرود دشت زلاوز
۷-کجاوه راز / هودجالاسرار دوزبانه، فارسی و عربی
شاعر: سیلوانا سلمانپور
مترجم: دکتر شهاب غانم
۸-زمزمه عشق
۹-صد رشته آواز (دو زبانه فارسی و انگلیسی)
شاعر: سیلوانا سلمانپور
مترجم: دکتر بهروز عزب دفتری
فعالیت در امور رسانهها:
بیشترین فعالیت در امور رسانهها، اداره شرکت “چاپ و نشر و توزیع البدیع” در دبی بوده که جدا از مدیریت شرکت، تهیه مطالب بخش فرهنگی، ادبی، اجتماعی و ترجمه اخبار امارات و سرپرستی بخش توزیع روزنامهها و نشریات دیگر را نیز به عهده داشتند.
پیش از آن در سالهای ۱۳۵۱ و ۱۳۵۲ خورشیدی در اوز خبرنگار مجله اطلاعات بانوان بودند.
پس از آن برای ادامه تحصیل به شیراز و سپس تهران رفته و هیچ فعالیتی در این زمینه نداشتند.
جز اینکه در سالهای ۵۶ و ۵۷ خورشیدی که به بیش از ۲ سال همراهی و مراقبت از “اسماعیل شاهرودی” شاعر نامدار معاصر را داوطلبانه به عهده داشتند، چند شعر از ایشان در مجله فردوسی به چاپ رسید.
(داستان این دوران در کتاب “زیباتری از جنون” شعر و زندگی اسماعیل شاهرودی به قلم علیبابا چاهی و چند نشریه معاصر به چاپ رسیده است و چندین مستندساز نیز در آثار خود از آن استفاده کردهاند).
سیلوانا سلمانپور میگوید: پس از مهاجرت به دبی دریافتم که متأسفانه هیچ رسانه فارسی زبانی در آن دیار وجود ندارد.
ما در محرومیت مطلق بودیم و هیچ راه ارتباطی جز تلفن با هموطنان و گویشوران زبان فارسی نداشتیم. ضمن اینکه تکنولوژی امروزه نیز در آن دوران وجود نداشت. تا اینکه در سال ۱۳۷۴ خورشیدی برابر با ۱۹۹۵ میلادی، دو جوان از ایران به دبی آمدند و پس از مراجعه و مشورت با رایزنی فرهنگی ایران و اداره سرپرستی مدارس ایرانی، موفق شدند مجلهای تحت عنوان “پیوند یاران” به چاپ برسانند که البته کیفیت محتوایی خوبی نداشت. مسئولان وقت از من دعوت به همکاری کردند و من بخش شعر و ادب و بخش کودک و نوجوان را به آن افزودم و همراه با ویراستاری، نوشتارهای دیگران را به عهده گرفتم. با نگارش بخشی تحت عنوان “نامه های مادربزرگ” و شخصیتپردازی خاصی به نام “مادربزرگ”، مجله با استقبال فراوان دانشآموزان ایرانی روبرو شد و شوق و شور آنان را برانگیخت بهطوری که هر هفته، نامههای بسیاری از آنها دریافت میکردیم. پاسخ به نامهها را نیز من انجام میدادم. از این راه پیوند دوستی و همدلی عمیقی بین من و نوجوانان برقرار شد. البته مسئولانِ وقت که همه دولتی بودند هیچ نامی از من و آن دو جوان ارجمند که پیشنهاد و تمام زحمات را به عهده داشتند در بخش شناسنامه مجله نمینوشتند! و بچههای آن دوران که امروز بیش از ۳۵ سال عمر دارند هرگز ندانستند و نمیدانند که آن مادربزرگ محبوب با نامهها و داستانها و رهنمودهایش، من بودم ! برای من اصلاً مهم نبود، آنچه اهمیت داشت برقراری ارتباط با هموطنان و گویشوران زبان فارسی ساکن امارات، نگهداری و گسترش زبان فارسی، حفظ هویت ملی، آشنایی با ادبیات و آیینهای کهن و تاریخی و رشد استعدادهای جوان بود.
متأسفانه این مجله پس از ۵ شماره انتشار متوقف شد.
علت توقف این بود که مسئولان مجوز آن را به نام “نشریه داخلی انجمن اولیا و مربیان” گرفته بودند اما برای فروش و جذب آگهی به بازار روانه داشتند که خلاف قانون این کشور بود.
پس از آن ما هیچ رسانهای نداشتیم تا سال ۲۰۰۳ میلادی و اقدام ارزشمند واحدیپور تبریزی و تأسیس شرکت “چاپ و نشر و توزیع البدیع” و انتشار و توزیع “سیاحت و تجارت” که متاسفانه آن شرکت نیز در سال ۲۰۱۳ میلادی بسته شد. پیش از این در آن مورد توضیح داده بودم.
در سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ نیز تهیه و اجرای برنامه زنده رادیویی به زبان فارسی تحت عنوان “شبهای شعر و ادبیات” رادیو
“DUBAI EYE”
را به عهده داشتم که مورد استقبال فراوان فارسیزبانان و گویشوران زبان لارستانی قرار گرفت. بخش برنامه زنده به زبان لارستانی از بیسابقهترین اقداماتی بود که حتی در ایران نیز وجود نداشت و آن را وامدار دولتمردان هوشمند و با تدبیر امارات متحده عربی هستیم که به اقوام مختلف ساکن امارات و خرسندی آنان، اهمیت میدهند.
با تغییر ایستگاه رادیویی به “رادیو شما” و تغییر دو ساعت برنامه فارسی در جمعهها به رادیوی ۲۴ ساعته و تمام وقت فارسی این برنامه نیز متوقف گشت. سیاستگذاری برنامه “رادیو شما” از ابتدا تنها موسیقی و سرتیتر اخبار امارات بود و بعدها مصاحبه با هنرمندان نیز به آن اضافه شد که بارها و در شرایط و مناسبتهای ویژه از من نیز دعوت به مصاحبه شده است.
لازم به دکر است که کتب این نویسنده و شاعر اوزی، در کتابخانه ها و کتابفروشی های معتبر از جمله کتابخانه تخصصی فهیمه ملایی وکتابفروشی موزه مردم شناسی اوز، به امانت داده می شود و یا به فروش می رسد.
