شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
 |  28/ ژانویه/ 2021 - 7:14
  |   نظرات: بدون نظر
1,661 views

آش نذری شله پیر و آیین های آن

آش نذری شله پیر shola y pir آشی مخصوص که بیشتر در زمانهای خاصی از سال در اوز پخت می شده است که همچنان طبخ آن ادامه دارد ، نوعی آش نذری می باشد که به “شله پیر اولله “(اولیاءالله ) معروف است . شاید وجه تسمیه این نام به دلیل پخت این آش در محوطه ی امامزاده ایی که به همین نام در اوز است گرفته شده باشد.

در ماههایی که مردم صبور اوز در انتظار رحمت الهی ، چشمان منتظر خود را به آسمان دوخته اند تا خداوند رحمتش را شامل این سرزمین کند و آن وقت که از ماه بارش گذشت و خبری از باران نشد ، جدای از رفتن به ” قبله دعا ” و دعای طلب باران و روزه گرفتن ، آیین زیبای دیگری نیز در اوز برگزار می شود .

 

 

 

 

 

در این مراسم ، شب هنگام دسته هایی از مردان ، کودکان و حتی بانوان به صورت گروهی راهی کوچه ها شده و تصنیفی از دعا و نیایش که به نام ” الله بده بارو ” معروف است ، را سر می دهند . سر گروه ، بیت های اصلی را خوانده و بقیه در جواب تکرار می کنند ،
“الله بده تو بارو ، یا رب بده تو بارو”
اهالی هر منزل با شنیدن این تصنیف ها ، نسبت به توان مالی خود و شریک شدن در این آیین ، هر حاجتی داشتند نیت کرده ، مقداری پول یا گندم و یا هر مقدار مواد غذایی دیگری که دم دست داشتند به گروه تحویل می دادند . این برنامه چندین شب متوالی در بیشتر محله های شهر ادامه داشت .

 

 

 

 

در پایان وجه نقدینگی و یا مواد غذایی جمع آوری شده را با مواد اصلی آش جایگزین و بقیه موادی که نیاز بود را خریداری می کردند . مواد اصلی این آش که شامل کله پاچه ، نخود و گندم می باشد را بانوان شهر با همکاری هم شسته و تمیز کرده و گندم ها را در منزل با “هاس ” has دستی آسیاب می کردند ( که امروزه با آسیاب های بزرگ برقی آسیاب می کنند ) .

سپس مواد آش به مردان شهر تحویل داده می شد و آنها در مکان “پیر اولله” که امامزاده ای در وسط شهر می باشد ، از شب قبل با همکاری میانسالان ، جوانان و نوجوانان این آش را طبخ کرده و همراه با طلوع آفتاب بین اهالی محل و مستمندان شهر پخش می کردند .

معمولا هر خانواده ظرفی با خود به محل پخت آش برده و از نذورات سهمی برداشته و به منزل می برد و آنگاه بود که خداوند چه زود جواب بندگان صبور خود را می داد و باران رحمتش را شامل این سرزمین می کرد .
این آش در مراسم های دیگری در گذشته همچون برای راحت بیرون آمدن اولین دندان نوزاد که در گویش محلی ، به آن “ددله ” dodolah( دندانی ) می گویند به عنوان صدقه پخت کرده و توزیع می کرددند .
این آش در مناسبتهای مذهبی نیز پخت آن متداول و بین فقرا و مساکین تقسیم می شده است .همچنین کسانی که به منزل نو می رفتند و یا از سفر حج بر می گشتند ، این آش را طبخ و با آن از مهمانان پذیرایی می کردند .

 

گزیده ای از شعر الله بده بارو را باهم می خوانیم . امید که خداوند سبحان باران رحمتش را شامل حال بندگانش کرده و تمام موجودات روی زمین سیراب از لطف بیکران الهی شوند. آمین

الله بده تو بارون
یارب بده تو بارون
ای ذوالجلال منان
دانای حی سبحان
بهرحیات حیوان
«یارب بده تو بارون»٢
ای کردگار بی عیب
ای بی نیاز بی عیب
روزی رسانی از غیب
«‌یا رب بده تو بارون»٢
ای دافع البلایات
ای ‌غافر الخطایات
ای قبله گاه حاجات
«یارب بده تو بارون» ٢
ای خالق خلایق
قحطی مدار لایق
غیراز تو نیست رازق
«یارب بده تو بارون»٢
خالق آسمانی
رازق انس و جانی
بی جا و بی مکانی
«یارب بده تو بارون»٢
ای کردگار عالم
‌با رنج و پر ملالم
بر در گهت بنالم
« یارب بده تو بارون» ٢
ای حاکم حکیمان
‌ای همدم یتیمان
ای راحم ‌ضعیفان
«یارب بده تو بارون» ۲
بر بی کسان تویی کس
فریادرس ، تویی بس
فریاد ما همی رس
« یارب بده تو بارون»٢
ما جمله بی قراریم
مقروض و خوار و زاریم
غیر از تو کس نداریم
«یا رب بده تو بارون»٢
ما جمله بندگانیم
محتاج آب و نانیم
دل خسته از مکانیم
«یا رب بده تو بارون»
«یارب بده تو بارون»……

 

 

نگارش : فاطمه رضایی
عضو هیئت امنای موزه مردم شناسی اوز

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین نظرات
  • درود بر شما جوان برومند ما که اطلاعات ارزشمندی را با قلم توانمندتان به رشته تحریر درآوردید.هرچند خبر تلخی بود اما خاطرات زیادی را زنده کرد.مادر ایشان دختر عموی مادرم بودن...
    سیلوانا سلمانپور در مطلب: در سوگ پروفسور محمدعلی هوشیار، فرهیخته نام‌آور اوز
  • درود بر شما و اطلاعات ارزشمندی که به رشته تحریر درآورده اید. مادر پرفسور هوشیار دختر عموی مادرم بودند و ما ارتباط بسیار نزدیکی داشتیم ..پدر دانشمند ایشان شخصیتی بسیار برج...
    در مطلب: در سوگ پروفسور محمدعلی هوشیار، فرهیخته نام‌آور اوز
  • روحش شاد و یادش گرامی باد...
    مرتضی اسماعیلی در مطلب: محمدعلی هوشیار، دانشمند اوزی، درگذشت
  • بیشترین نقش ملا حسینی ها در انتخاب زنده یاد یوسف محمودی به کلانتری اوز را محمد شاه فرزین داماد هوشیار بر عهده داشته است...
    در مطلب: محمد یوسف محمودی، آخرین کلانتر و اولین شهردار اوز
  • سلام ایشان آقای محمد رسول (ملقب به طیب) امینی هستند....
    موزه مردم شناسی شهرستان اوز در مطلب: گفت و گو‌ با محمد رسول امینی، طراح و برگزارکننده نمایشگاه « هزار هنرمند شهرستان اوز»
  • سلام.ایشون‌مگه طیب امینی نیستند؟‌اسمشون‌عوض کردند؟؟،...
    همشهری در مطلب: گفت و گو‌ با محمد رسول امینی، طراح و برگزارکننده نمایشگاه « هزار هنرمند شهرستان اوز»
  • جز معدود گزارشهای اخیر در نشریات بود که واقعا لذت بردم ، درود بر شخصیت پرتلاش و فروتن شما جناب امینی، ایده ی بکری بود که قطعا کسی سرمایه گذاری روی دیده شدن افراد تازه کار...
    بهرامی در مطلب: گفت و گو‌ با محمد رسول امینی، طراح و برگزارکننده نمایشگاه « هزار هنرمند شهرستان اوز»
  • باسلا این سکاوه منزل بابا بزرگم امیدوار بودیادمه وقتی کو چک بودیم توی حمام زیر ان دوش میگرفتیم...
    در مطلب: سَکّاوَه sakkavah، هنر و ابتکار مردم اوز در حمام‌های قدیمی
  • با تشکر از جناب آقای عبدالقادر دانیالی که اسناد و تصاویر را در اختیار ما قراردادند....
    شریف بازرگانی در مطلب: سندی مربوط به سال ۱۳۲۹ شمسی، در مورد استخدام روح‌الدین دانیالی، معلمی که در دل‌ها ماندگار شد
  • پدرم می‌گفت در گذشته در اوز، در عروسی ها محمد امین عبدالله پدر ابراهیم احمد پور را انبار دار عروسی میکردند وی به خوبی و رایگان این کار را انجام می داد و نمی گذاشت حتی یک...
    در مطلب: به یاد نیکوکار مدرسه‌ساز، زنده‌یاد حاج ابراهیم محمدامین احمدپور