مینا بازرگانی
مجسمه برنزی بزرگزاده اشکانی، یکی از برجستهترین آثار قلمرو حکومت الیمائیان است که در موزه ملی ایران باستان نگهداری میشود. این تندیس برنزی یکی از شاهکارهای مجسمهسازی در تاریخ ایران، مربوط به قرن اول میلادی است که در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی توسط ساکنان سکونتگاه کوچک کَلهچندار روستای شَمی از شهرستان ایذه استان خوزستان کشف شد. ارتفاع آن ۱۹۸ سانتیمتر و پهنای آن ۶۰ سانتیمتر است.
این مجسمه که از مِفرغ توخالی ساخته شده است شمایلی از یک نجیبزاده اشکانی است که دارای بالاپوش یقه هفت، دو خنجر کوتاه، کمربند با پلاکهای فلزی آراسته شده، بالشتک سوارکاری در پشت، کفش، شلواری بلند با روشلواری چیندار که ویژه سوارکاران بود و هم چنین طوق نازک بر گردن و یک گوشواره حلقهای کوچک و یک نیم تاج به شکل سربند دارد. دست راست آن به طور کامل و دست چپ از مچ به پایین از بین رفته است. فن ساخت این مجسمه به خوبی نشاندهنده شکوفایی هنر فلزکاری در دوره اشکانی است.
به اعتقاد آندره گدار( باستان شناس فرانسوی ۱۹۶۵-۱۸۸۱) سر و بدنه این مجسمه جداگانه ساخته شدهاند و ساخت آنها در دو محل جداگانه صورت گرفته است. این تندیس به شماره ۲۴۰۱ در موزه ملی ایران به ثبت رسیده است. الیمائیان؛ از حکومتهای خودمختار محلی بودند که طی دوره اشکانیان در جنوب غربی ایران به ویژه دشت خوزستان حضور داشتند و صاحب فرهنگ و تمدنی غنی بودهاند.
تصویری از زمان کشف تندیس مرد شَمی در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی
